Burs Başvurusu Yapmak İçin Tıklayınız
Dünya da herşeyi bıraksam ne çıkar ki;Orda o varken burda bırakılmaz ne var ki
N.F.KISAKÜREK



Tarihte Bugün


Cankiri ve cevresine ozgu yaren kulturu

Yaran Türk Cografyasinin her tarafinda barana, cümbüs, keyif, muhabbet, oturma, oturak, sira gezmeleri, sohbet, ferfene gibi adlarla var olan kültürel bir degerimizdir. Yaran bozkurt ve arkadaslik, yardimlasma, kardeslik, terbiye ve disiplin amaçlidir.


YARAN NASIL OLMUSTUR ?

Bunun cevabi için Ahilikten bahsetmek gerekiyor.Ahi kelimesi Arapça da kardes anlamina gelmektedir. Divan-i Lügat’i Türk’te Ahi kelimesinin eli açik, cömert manasina aki’dan geldigi yazilidir.Ahi birliklerin kurulusu 8. veya 11.yüzyillarda oldugu sanilmaktadir.

Ahilik; Anadolu Selçuklu döneminde Bizanslilara karsi Türklerin menfaatlerini korumayi, maddi ve manevi disiplin altinda olmayi, toplum huzurunu saglanmasina yardimci olmayi rekabet etmeyi amaçlamistir.

Bu sebepten teskilatin; sosyal, kültürel, siyasi ve ekonomik yönleri vardir.Bu anlamda Ahilikten dogrudan iliskisi olan yaran meclisi bir yasam tarzini ifade etmektedir.

Anadolu Ahilerinin piri Ahi Evran ( Mahmut Nurettin-Nimetullah ) Horasan’da dogmustur. Ilk ciddi teskilatlanmayi Kayseri de yapmistir. Mogollar Kayseri yi zapt edip büyük bir katliam gerçeklestirmisler, bunun üzerine Ahi Evran direnis hattini Kirsehir’e çekmistir. 1262 yilinda Kirsehir’de büyük bir Mogol istilasi ve katliami vuku bulur ve de Ahi Evran burada sehit olur.

Bunun üzerine Ahi Evran seyhleri Ankara ve Çankiri’ya çekilip dagilirlar. Mogol istilasinin etkileri Çankiri’da fazla hissedilmedigi için Ahilik çevresinde olusan kültürel degerler Çankiri’mizda yaran meclislerinde yasamaya, hayat bulmaya devam etmistir.

Türklerin Çankiri ve civarini Alparslan’in komutanlarindan Emir KARATEKIN beyin 1082 yilinda fethetmesinden bu güne kadar geçen sürçte bölge isgale ugramamis , etnik yapisinin temelini olusturan agirlikli Türk nüfusta hiçbir degisiklik olmamis, kökleri Orta Asya’ya uzanan bir takim adet ve ananelerin yasatmayi, gelecek kusaklara birakmayi basarabilmislerdir.

Yaran Meclisi çevresinde musikimiz sazli sözlü oyunlarimiz ( atasözü, bilmece, fikra, mani, agit, siir, tekerleme …vb ) yemeklerimiz, örf ve adetlerimiz, giyim kusamimiz, mimari anlayisimiz ve tarihimiz sekillenmistir.

“ Kiz anadan ögrenir sofra düzmeyi olan babadan ögrenir sohbet etmeyi ” ifadesi Çankiri’mizda bir hayat ilkesi haline gelmistir. Kökleri Oguz Türklerinden gelmis olmasi sebebiyle Dede Korkut’un izleri devam etmistir.

“ Kiz anadan görmeyince ögüt almaz, ogul atadan görmeyince sofra çekmez ifadeleri ” ile benzerlik gösterir.

Genç yaranlari yetistirmede; gündüzleri esnaf teskilati, aksamlari da yaran meclisleri ile yaranlarina hakim olunur. Kendi mensuplarini bu sekilde kontrol etmis baska bir teskilat yoktur.

Yaran meclisi eski Türklerde 24 Oguz Boyu’nu temsil edecek sayida bir basaga , bir küçük bas aga, 22 yaran orta islerine bakan bir çavus ve çalgicilar bulunur. Aksam namazindan sonra küçük bas aga’ni gelmesiyle yaran ocagi açilir.

En az 6-7 yüzyillik geçmisi olan Yaran meclisleri zamanla kiymetini yitirmeye baslamistir. Bati medeniyetinin çekim alanina girmemiz ekonomik sartlarin getirdigi zorluklar, köylerden, kasabalardan büyük sehirlere göç olaylari Çankiri’nin köy ve kasabalarina nüfus azalmasina yol açmis kültürel degerlerde de asinmaya ve unutulmaya sebep olmustur.

Bu zorluklara ragmen bizler; birligin, beraberligin, sevginin, kardesligin, dayanismanin, hosgörünün ve muhabbetin dostlugun, cömertligin, tevâzunun, merhametin kisaca Çankiri Kültürünü gelenek ve göreneklerini yasatmaya benzerlerini yapmaya çalismaktayiz.

Toplumumuzun özellikle genç insanimizin Yaran Terbiyesi almaya kardeslik duygularinin artmasina son derece ihtiyaçlari oldugu kanaatindeyiz. Kisilerin topluma faydali olarak yetismelerini saglamaya, Çankiri’mizin dolayisi ile Kayiçivi Köyümüzün adini, sesini Yaran Meclisleri,Festivalleri ile duyurmaya çalisiyoruz.